Creed - Aventus

Son durumda sosyal mesafeyi ne kadar kabul ediyoruz? Parfüm, sosyal mesafenin içinden mi, yoksa dışından mı fark edilse iyi olur? Koklamadığımız parfümün vergisini verecek miyiz? Yap-işlet-devret modeli kozmetik sektöründe uygulanabilir mi? Kafam karıştı. Yeni normal ne kadar normal?

2020 yılı tarihte iz bırakarak ilerlerken niş dünyasında iz bırakan parfümden bahsetmenin zamanı geldi diye düşündüm. Karşı cins mıknatısı… hangi batch bu?... orijinal mi?... ananası bol olan mı yoksa dumanlısı mı?... split yapsak ya… kız arkadaşım boynumu koklayıp duruyor… e bu muymuş?... çok para ama değer… abi fazla piyasa oldu… babuş üçüncü şişemdeyim… açığını kullanıyorum, aynı… corona aşısı… the one and the only… Aventus! Kendi kendini satan, adı markanın önüne geçen, kullanmayanın hatta koklamayanın bile fikrinin olduğu parfüm Aventus.

Creed, uzun yıllardır niş parfüm dünyasının en bilinen markaları arasında yer alıyor. Ünü niş parfüm meraklılarını aşan ve günümüzde lüks departman mağazalarda kasa yanı statü sembolü olarak müşteri portföyünü hayli genişletmiş durumda olan marka hakkında bilgi edinmek isteyenler Creed Dosyası’nı okuyabilir. Cool Water mu yoksa Green Irish Tweed mi diye yıllarca parfüm meraklılarını ikiye bölen Olivier Creed, 2010 yılında öyle bir tasarım yaptı ki, 10 yıldır zirveyi zorlayabilen çok az ürün mevcut. Taklitler aslını yaşatır derler… Aventus şu ana kadar onlarca hatta belki de yüzlerce kez taklit edildi. Taklit etmeyen markalar bile Aventus’un açtığı yoldan ilerleyen tasarımlarla ürün gamlarını genişletti

Aventus’u tanımlamaya niyetim yok. Zira yerli ve yabancı ortamlarda sayısız yorum mevcut. Üstüne parfüm meraklısı olup da Aventus’u denememiş birine denk gelme olasılığı uzun dönemli dövizin düşme olasılığına denk iken koku profilini tarif etmeye gerek yok diye düşünüyorum. Peki, neden Aventus yazısı yazdım? Cevabı sorunun ta kendisi: Neden Aventus? 

  fotoğraf: instagram.com/gurmekokular (Profilden GIT fotoğrafu bulabildim, çaktırmayın)

Harvey Nichols’ın ülkedeki tek niş parfüm satan nokta olduğu dönemde sevkiyatın ulaştığı gün Aventus’u satın alıp, ödemeyi yaptıktan sonra parfümü denediğimi hatırlarım. Birkaç ayda hakkında destan yazılan parfümü edinmemek mümkün müydü? Yeterince sevmesem bile güvenli parfüm kullanmak istediğim zamanlarda düşünmeden elimin gideceğini biliyordum. Yanılmadım da… Creed’in standart spreylere oranla ortalama 3 kat fazla sıvı püskürten şişelerinin de etkisiyle, koleksiyondaki parfüm sayısına rağmen birkaç yıl içinde 3. şişe görünmüştü bile. Bana özgü bir durum değil bu. Bugün basit bir anket yapılsa, muhtemelen niş parfüm meraklıları arasında en fazla şişesine sahip olunan parfüm Aventus çıkacaktır.

Birçok ortamda, farklı tarz kıyafetlerle Aventus kullandım. Saatler sonra kokusunu algılayamadığım zaman aldığım iltifatlarla günüm güzelleşti. Hiçbir zaman sahip olduğum parfümler arasında en özeli olmadı ama en güvenlilerden biri oldu. Farklı Aventus "batch"leri (parfüm sektöründe farklı zamanlarda üretilen yığınları ifade ediyor) denedim ve kullandım. Evet, bazıları açılışta farklılığını hissettiriyordu ancak yarım saat sonra hiçbirinin ayırt edilebilecek kadar farklı olmadığını düşündüm. Birkaç yıldır piyasada olan Aventus’ların performansı konusunda eleştiriler yazılıyor. Uzun süredir yeni şişe almadığım için yorum yapamayacağım. Zira açılış farklılıklarından ötürü ayaküstü denemeyle yapılacak yorum değil.

Neden bu kadar çok satıyor bu Aventus? İstatistikteki normal dağılım eğrisi ile açıklayayım. Tabi Para-Çokomel eğrisi olarak düşünene de saygı duyarım. Grafiğin X ekseni toplumdaki kişi sayısını, Y ekseni de beğeni düzeyini ifade etsin. Aventus’un çizeceği; sola çarpık ve basıklığı son derece az, sivri bir normal dağılım eğrisi. Toplumun büyük çoğunluğunun beğenisini toplayan, kayıtsız kalan ve beğenmeyenlerin azınlıkta olduğu bir dağılımdan bahsediyorum. Yani riski dengeli, getirisi göreceli olarak fazla bir portföy. Aynı segmentteki rakiplerine kıyasa daha pahalı ama sorunsuz bir alman arabası. Takım elbise ile veya deniz şortuyla rahatlıkla kullanılabilen bir Rolex Submariner. “Ping” sesi ile dikkati üzerine toplayan bir Dupont çakmak…

İster beğeni, ister merak, istersek sürü etkisi diyelim, niş parfüme meraklı kesimin çok büyük bir çoğunluğu Aventus’u satın aldı. Satın alanların bir kısmı “o kadar övülen bu muymuş?” diye düşünüp elden çıkardı, sonra tekrar satın aldı. Bir kısmı Aventus ile aynı yoldan ilerleyen diğer parfümleri keşfedince Aventus’tan uzaklaştı. Bir kısmı da yeni "batch"ler eskisi kadar performanslı değil dedi ve küstü. Bir kısmı için de kullanım sıklığından bağımsız, koleksiyonun demirbaşı niteliğinde Aventus. Ben son bölümdeyim, çünkü her ortamda güvenle kullanılacak, çok sevilmese bile kimsenin burun kıvırmayacağı parfümlere her daim kontenjanım var. Belli ortamlarda sürekli kokusunu almaktan sıkılsam da Aventus'u güvenli limanım olarak görüyorum. Üstüne üstlük bu hobinin 10 yıl önceki, parfüm evlerinin sanat için sanat yaptığı, temiz dönemlerini hatırlatıyor bana. Hem de hiçbir bilinçsel süzgeçten geçmeden…

Creed - Viking

Dünyada hiçbir koku kalmayacağından endişeleniyorum ve bir gemi yapmam lazım. Ormandan, denizden ve dağlardan toplayabildiğiniz kadar koku getirin bana. Yolculuğa çıkarken denizaşırı yol alabilen güçlü savaşçıları istiyorum yanımda. İskandinav korsanlarını diriltin!

Konu Creed’in yeni parfümü olunca ne kadar abartılı bir giriş yaparsam yapayım, ortamlardaki etkinin üzerine çıkabileceğimi sanmıyorum. Sektör devi Creed, birkaç yıl önce bahsettiğim gibi ürün geliştirmeden dağıtıma, niş parfüm dünyasında pazarlama süreçlerine yön veren parfüm evi konumunda. Hal böyle olunca markanın neredeyse dört yılda bir (Royal Mayfair, Windsor’un yeniden yorumlanması olduğu için saymıyorum) pazara sunduğu erkek parfümleri (Creed, parfümleri cinsiyete göre ayıran nadir niş parfüm evlerinden) deyim yerindeyse bomba etkisi yaratıyor. Kendinden önce namı gelir misali, Creed’in yeni parfümü Viking için henüz denememiş olanların bile bir fikri var. Bu tutumu tıpkı politik bir lidere karşı duyulan tutku ya da nefrete benzetiyorum.   

Enerji dolu pembe biber ve bergamot ile açılıyor Viking. Üst notalarda insanın aklını başından alan alışılagelmiş Creed tarzı bu işte! Yoksa Creed sadece reklam, tanıtım veya sunum hariç kokunun içeriğinde de mi pazarlamayı kullanıyor? Yok yok o kadar uzun boylu değil. Birkaç sihirli sentetik işte ;)

Bergamotun doğası gereği geriye çekilmesiyle nane hissedilmeye başlıyor. Tatlı biberle birlikte nane, dip notalara kadar Viking gemisinin küreklerinde görev yapıyor. Lavantanın da yardımıyla modern fujer janrının kapısını aralayan Viking, kompleks harmanı ile tek mevsimlik bir kokudan fazlasını sunmakta. Zaman zaman karanfil ve tarçın, zaman zaman kakuleye benzer baharatlar ve sandal ağacı, Olivier Creed’in son tasarımını dengeli ve ilgi çekici bir hale getiriyor. 

Markanın imzası haline gelen sentetiklerden mi yoksa pembe biber ve nane kombinasyonundan mı bilinmez, Viking yalnızca güvertedeki korsanların topladıklarını değil, yolculuğun geçtiği denizden de sucul esintiler içeriyor.

Viking, tıpkı Silver Mountain Water ve Millesime Imperial’de kullanılan metalik hissiyata sahip Ambroxan bazı ve mucizevi şekilde hala kendini hissettiren biberle açık sularda gözden kayboluyor. Designer tayfadan uzaktan akraba yine bol ambroxan içeren ve metalik hissiyatlı Bleu de Chanel iken ortalarda bir ara Tommy Hilfiger mağazalarındaki ortam kokusuna benzetiyorum Viking'i.

Bir buçuk, iki saat süresince fark edilirliği yüksek olan Viking, bu sürenin sonunda neredeyse tene yapışık ilerliyor. Dolayısıyla günlük kullanımda en az birkaç kez tazeleme isteyen parfüm, içeriğindeki yüksek miktarda Ambroxan’a rağmen güçlü bir performans sunamıyor. Soğuk kış ayları hariç tüm mevsimlere uyum sağladığını düşündüğüm Viking, zaman ve mekan seçmeden güvenle kullanılabilecek bir joker eleman.

fotoğraf: instagram.com/gurmekokular

Creed’in pazarlama dehasını bir kenara bırakırsak Viking tasarım olarak çığır açan bir başyapıt değil. Yeni bir Aventus hiç değil! Yalın haliyle dengeli harmana sahip modern bir fujer… Bu bağlamda parfümü büyük umutlarla denemek hayal kırıklığı yaratabilir. Markanın neredeyse tüm parfümleri gibi risksiz ve genel beğeniye hitap ederek iltifat toplayacak hoş bir parfüm beklentisi, hayaller ve hayatların birleştiği nokta olacaktır.

Creed - Royal Princess Oud

Toplumsal cinsiyet rollerinin öğrenildiği sosyalleşme süreci erken yaşlarda başlıyor. “Erkekler mavi sever, kızlar pembe… Büyüyünce de prens ya da prenses olurlar.” kalıpları zihnimizde öylesine yer ediyor ki, etek giyen İskoç erkeklerini ilk kez gördüğümüzde mavi ekran veriyoruz. Kadın ve erkeğe yüklenen roller, mikro boyutta aile içi şiddet ve cinsel istismara yol açabilirken makro boyutta hükümet politikalarına kadar etkili olabilmekte. Bu doğrultuda kokunun cinsiyeti olmadığını savunsam da kadının “börek yapmayı” bilip bilmemesinin aileyi dağıtacak bir etken olduğunu savunan politikacılar oldukça, parfüm dünyasında cinsiyet ayrımcılığı olmuş ya da olmamış kaç yazar…

Niş parfüm dünyasına yön veren endüstri devi Creed, parfümlerini halen kadın ve erkek diye ayıran parfüm evlerinden. Bırakın niş tayfayı, ana akım markalar bile uniseks kullanıma yönelik parfümlere ağırlık vermeye başlamışken Creed, cinsiyet ayrımcılığı konusunda diretmekte kararlı. Son yıllarda oğlu Erwin’i tasarım işine pek karıştırmayan Olivier Creed’in tasarlayıp görücüye çıkardığı son parfümün adı da Royal Princess Oud. Kolaysa sat şimdi erkek müşteriye…

Tazelik fışkıran bergamot ve menekşe ile açılıyor Royal Princess Oud. Hissiyat olarak çok iyi tanıdığım bir parfüme o kadar benzer ki… Hani şu arama motorlarında en popüler olan niş parfüme! Royal Princess Oud’ın adını bilmeden Creed’in yeni kadın parfümü olarak denesem işte Aventus Woman derdim. Gülün belli belirsiz hissedildiği dakikalara kadar hafif çiçeklerle desteklenmiş Aventus misali ilerliyor Olivier Creed’in yeni tasarımı.

Uzun zaman önce kaleme aldığım Creed Dosyası’nda şöyle bir ifade kullanmıştım. “Özellikle çiçek ve meyve ağırlıklı parfümlerde, pazardaki en doğal kokuları tasarlayan parfüm evlerinden biri. Erkek parfümlerinde kullanılan çiçekler bile net olarak anlaşılabiliyorken kadın parfümleri, doğadan henüz toplanmış hissiyatı veriyor.” Uzun zamandır kullandığım en doğal çiçeklerin hissedildiği parfüm diyebilirim Royal Princess Oud için. Menekşe ve gülün o yeşil yapraklarının kokusunu alıyorum desem yeridir. Yasemin ve iris de parfümün ortalarında Olivier Creed’in seçtiği yardımcı oyuncular…

Royal Princess Oud için karşılıklı gelen bir çift (temsili)

Son yıllarda parfüm tasarlayıp da içine oud koymayanı dövdükleri (ya da Arap Pazarı’na almadıkları) için adından da beklendiği gibi Royal Princess Oud’un baskın notalarından biri oud. Olivier Creed'in son parfümü için seçtiği oud, Francis Kurkdjian’ın "Oud" parfümünde kullandığı Laos Oud’una çok benzer, miksajını Bob Rock’ın yaptığı albüm berraklığında bir oud yorumu. Creed’in oud notasını kullandığı ilk parfüm olan Royal Oud’da oud notası destekleyici konumda iken verilirken Royal Princess Oud’daki oud kullanımı başrol oyuncusu niteliğinde, çiçekleri ve ortalara doğru hâkimiyeti ele geçirmeye başlayan paçuliyi harikulade biçimde destekleyen bir kullanım.

Royal Princess Oud’u niş parfümlere aşina olan birine anlatmak için seçeceğim en net tanım: “Aventus’un MFK Oud ile buluşması” olurdu. Hâlihazırda başyapıt statüsüne yaklaşan iki parfümü aynı potada eriten bir tasarımdan bahsediyorum! En ufak hatada faciaya dönüşebilecek bir hamlenin üstesinden ustalıkla gelmiş Olivier Creed. Batılı oud kullanımı diye bir tabir var ya hani her ortamda kullanabilecek, işte o bileşen tasarımın yıldız parçası konumunda.

fotoğraf: http://thebeautycove.tumblr.com

Royal Princess Oud, sıcak havalar dâhil dört mevsim kullanılabilecek dengeli bir parfüm. Her ne kadar feminen tarafa göz kırpsa da, pazarlamasına ve şişesine aldırmayan erkeklerin de rahatlıkla kullanabileceği bir tasarıma imza atmış Creed. E kalıcılık ve fark edilirliği de yerinde… Çok mu övdüm? Az bile!

Cinsiyet ayrımında ısrarcı olan Creed’in Aventus’u pazara sunduğu 2010 yılından beri hit olan parfümü olamadı. Markanın müşteri kitlesinin büyük çoğunluğunun erkekler olduğunu göz önünde bulundurursak Royal Princess Oud’un da hak ettiği başarıyı elde etmesi zaman alacak gibi duruyor.

Creed - Original Santal

Kayıtsız olmama rağmen koleksiyonumda tuttuğum parfümler var. Kullandığımda ne “off bu da ne, çok gereksiz” diyorum ne de “vay canına işte budur!” diye düşünüyorum. Güvenli bulduğum ve genel beğeniye hitap ettiğini düşündüğüm için elimde tutuyorum bu parfümleri. Bazıları zamanla yeni arkadaşları için kendini feda ediyor. Bazılarını ise elden çıkarmama resmen izin verilmiyor! O kadar beğeniliyor…

Erkek parfümlerinde sıkça kullanılan ardıç yemişi, lavanta ve kişniş ile açılıyor Original Santal. Bilindik ama etkileyici bir açılış… Açılışın hemen ardından parfümün başrol oyuncusu tarçın kendini gösteriyor ve yerli dizilerdeki karakterler misali, son bölüme kadar rol alıyor. Hâlbuki yabancı dizilerdeki başrol oyuncuları gibi ilk sezonda başlarına bir şey gelse, izleyiciyi şaşırtıp heyecanlandırsalar arada? Yok… Original Santal da tenden ayrılana kadar ağırlıklı olarak tarçın kokuyor.

Ortalara doğru, harmana kararında bir tatlılık katan vanilya ve tonka fasulyesi hissediliyor. İçeriğindeki vanilyanın; tatlılığıyla yormayan, vanilya çubuğu kırıldığında yayılan kokuya benzer bir yapısı var. Maskülen bir parfüm tasarlarken vanilyanın nasıl kullanılması gerektiğini anlatıyor Creed. Peki, mevzubahis parfümün adı neydi? İsminde “Santal” geçen bir parfümün içinde sandal ağacı olması gerekmez mi? Original Santal’ın içeriğinde hiçbir zaman sandal ağacı algılayamadım. Ya da en azından benim alışkın olduğum sandal ağacı kokusuna rastlamadım. Maitre Parfumeur et Gantier Santal Noble, Diptyque Tam Dao ya da Chanel Bois des Îles tarzı referans sandal ağacı parfümlerine alışkın bir kullanıcı da benim gibi Original Santal ismini oldukça yadırgayacaktır.

Kullanım sırasında zaman zaman algılanan zencefil ve biberiye de tadımlık keyif vererek; tarçın, vanilya ve tonka fasulyesine eşlik ediyor. Parfümün her fazı maskülen, hafif köşeli ama rahatsızlık vermeyen güvenli bir yapıda ilerliyor.

Original Santal, Virgin Island Water ve Aventus’u Creed’in geçiş parfümleri olarak nitelendiriyorum. Hepsi Creed’in 7. kuşak parfümörü Erwin Creed ve bir önceki kuşak parfümör Olivier Creed’in ortak tasarımı olan modern parfümler. Hiçbirinde Creed’in imza notası olan ambergris belli değil ve hepsi modern parfüm trendlerine uygun, beğeni toplayan parfümler. Bu noktada harektle, Olivier Creed olmadan Erwin Creed’in yalnız başına tasarlayacağı bir Creed parfümü bende son derece merak uyandırıyor.

Üretim partisi (batch) farklılığına rastlamadığım nadir Creed’lerden biri Original Santal. Önceden denenen koku neyse, satın alınacak koku da o. Korkusuzca denk gelindiği yerden satın alınabilecek birkaç Creed’den biri… Kalıclık ve fark edilirlik ise üst seviye. Aventus (üretim partisine bağlı) ile birlikte kullandığım en fark edilir Creed, Original Santal.

Yazının başında Original Santal’ın bilindik bir açılışı olduğundan bahsettim. 90’lı yılların ortalarına kadar gençlerin en etkili silahlarından biri olan sentetik bomba Joop Homme, az da olsa Original Santal’ı andırıyor. En azından iki parfüm de erkeksi tarçın ve vanilya kullanımı ile birbirine çok da uzak olmayan kulvarlarda seyrediyor. 

Original Santal’ın asıl benzediği ve bu benzerliği rahatlıkla onaylayabileceğim parfüm, Mont Blanc Individuel. Individuel, Original Santal'ın hafif meyvemsi ikiz kardeşi. İlginç olan nokta ise Individuel’i tasarlayan ismin Pierre Bourdon olması… Green Irish Tweed yazımda da bahsettiğim gibi Pierre Bourdon’un Creed parfümleri üzerinde etkileri mevcut. Hatta Green Irish Tweed benzeri olarak anılan Pierre Bourdon imzalı Cool Water, GIT’den iki yıl sonra piyasaya sürülüyor. Bu sefer durumun tam tersi söz konusu… Original Santal, Individuel’in çıkış tarihinden iki yıl sonra, 2005 yılında görücüye çıkıyor. Original Santal’ın şişesine, Individuel’in ise numunesine sahip olduğum için net olarak benzer, hatta ikame parfümler olduğunu söyleyebilirim. Hatta Original Santal ve Individuel arasındaki benzerlik, GIT – Cool Water benzerliğinden çok daha belirgin. Yalnızca kalıcılık ve fark edilirlikte Original Santal kardeşine göre daha başarılı. Aradaki fiyat farkına rağmen tercih nedeni olabilecek net bir başarı!

Original Santal en sevdiğim Creed parfümlerinden biri değil. Hatta şişesini satın almadan önce “piyasa parfümü bu” yakıştırması yapıp bir kenara itmişliğim vardır. Ancak itiraf etmeliyim ki Aventus ile birlikte en çok övgü aldığım Creed parfümü Original Santal. Her ortamda kendini belli eden cinsten bir centilmen... Creed sahibi olayım, diğer Creed’ler kadar özgün olmasa da bolca iltifat toplasın düşüncesiyle satın alınabilecek, bahar ve kış ayları kullanımına son derece uygun bir parfüm Original Santal.